ಫೋನ್ ಖರೀದಿಸಿ, ಇಎಂಐ ಕಟ್ಟೋಕಾಗ್ತಿಲ್ವಾ? ಸಾಲಗಾರರು ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ ಲಾಕ್ ಮಾಡಬಹುದಾ? ಆರ್ಬಿಐ ಬಳಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪ

Lenders Can Disable Smartphones for EMI Default: RBI ಹೊಸ ಪ್ರಸ್ತಾಪದಡಿ, ಸಾಲದ ಮೇಲೆ ಖರೀದಿಸಿದ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್, ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗಳ EMI ಕಟ್ಟಲು ವಿಫಲರಾದರೆ, ಸಾಲಗಾರರಿಗೆ ಆ ಗ್ಯಾಜೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಕಾನೂನು ಅಧಿಕಾರ ಲಭ್ಯವಾಗಲಿದೆ. ಸಾಲ ವಸೂಲಾತಿ ಕರಡು ನಿರ್ದೇಶನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು NBFCಗಳ ಮನವಿ ಮೇರೆಗೆ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. EMI ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಕ್ರಮ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಸಾಲದ ಮೇಲೆ ಸ್ಮಾರ್ಟ್​ಫೋನ್, ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಪಡೆದು ಅದರ ಇಎಂಐ ಕಟ್ಟಲು ವಿಫಲರಾದರೆ ಅಂಥವರ ಗ್ಯಾಜೆಟ್ ಅನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಾಲಗಾರರಿಗೆ ನೀಡಲು ಆರ್​ಬಿಐ (RBI) ಯೋಜಿಸಿದೆ. ಸಾಲ ವಸೂಲಾತಿ ಸಂಬಂಧ ಆರ್​ಬಿಐ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಕರಡು ನಿರ್ದೇಶನಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಥದ್ದೊಂದು ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಇದೆ. ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, ಎನ್​ಬಿಎಫ್​ಸಿಗಳು ಮೊದಲಾದ ಸಾಲ ನೀಡುಗರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಆಲಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಆರ್​ಬಿಐ ಈ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ತನ್ನ ಕರಡು ನಿರ್ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದೆ.

2026ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 12ರಂದು ಆರ್​ಬಿಐ ಕರಡು ತಿದ್ದುಪಡಿ ನಿರ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತ್ತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸ್ಮಾರ್ಟ್​ಫೋನ್, ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್​ಗಳನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವಂತಹ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಅಧಿಕಾರ ಒದಗಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಕೋರಿಕೊಂಡ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಕರಡು ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಮೇ 20ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ಇಎಂಐ ಮೇಲೆ ಸ್ಮಾರ್ಟ್​ಫೋನ್, ಲ್ಯಾಪ್​ಟಾಪ್​ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ಸಾಲ ಮರುಪಾವತಿ ಮಾಡದೇ ಇರುವ ಜನರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅದಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಲು ಕಾನೂನು ಕಠಿಣಗೊಳಿಸುವ ಇರಾದೆ ಸರ್ಕಾರದ್ದಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಈ ಕ್ರಮ.

ಆರ್​ಬಿಐ ಕರಡು ಪ್ರಸ್ತಾಪದಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ?

ಸ್ಮಾರ್ಟ್​​ಫೋನ್, ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಹಾಗೂ ಇತರ ಗ್ಯಾಜೆಟ್​ಗಳನ್ನು ಸಾಲವಾಗಿ ಪಡೆದಿರುವವರು, ಮರುಪಾವತಿ ಮಾಡದೇ ಇದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಇಎಂಐ ಕಟ್ಟದೇ ಇದ್ದರೆ, ಸಾಲ ಕೊಟ್ಟ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಆ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಭಾಗಶಃ ಲಾಕ್ ಮಾಡಲು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅನುಮತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಇದೆ.

ಅಂದರೆ, ಗ್ಯಾಜೆಟ್​ಗಳಿಗೆ ಫೈನಾನ್ಸಿಂಗ್ ಮಾಡುವಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಸಾಫ್ಟ್​ವೇರ್ ಹಾಕಲಾಗಬಹುದು. ಆ ಸಾಫ್ಟ್​ವೇರ್ ಬಳಸಿ ಸಾಲ ನೀಡುಗರು ಡಿವೈಸ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಬಹುದು. ಇಂಥ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ಕೊಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಮನವಿ. ಆರ್​ಬಿಐ ಸದ್ಯ ಈ ಮನವಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ತನ್ನ ಕರಡು ನಿರ್ದೇಶನಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಆದರೆ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಫೋನ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದರೆ ಅದು ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಮಸ್ಯೆ ತರಬಹುದು ಎನ್ನುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸ್ಮಾರ್ಟ್​ಫೋನ್ ಮೇಲೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ಸಂವಹನ, ಒಟಿಪಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಏಕಾಏಕಿ ನಿರ್ಬಂಧ ಹಾಕಿದಾಗ ಅದು ಹಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಎಡೆ ಮಾಡಿಕೊಡಬಹುದು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದೆ.